Międzynarodowy zespół badaczy, w skład którego weszli naukowcy z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, potwierdził obecność dwóch supermasywnych czarnych dziur w centrum galaktyki OJ 287. Ich istnienie po raz pierwszy zasugerowali w 1982 roku astronomowie z Uniwersytetu w Turku w Finlandii. Teraz udało się przeprowadzić pierwsze wyraźne obserwacje mniejszej czarnej dziury z tej pary.

Polska należy do krajów położonych z dala od obszarów aktywnych sejsmicznie (asejsmicznych). Zagrożenie trzęsieniami ziemi w Polsce jest uważane za nieistotne, dlatego też polskie normy budowlane nie przewidują w ogóle takiego ryzyka. A jednak, wieczorem 9 października 2023 r. mieszkańcy południowej Małopolski i Podkarpacia wyraźnie poczuli kołysanie się ziemi. Incydent ten komentuje prof. Mariusz Kędzierski – dyrektor Instytutu Nauk Geologicznych UJ.

Naukowcy korzystający z obserwatorium H.E.S.S. w Namibii odkryli promieniowanie gamma o rekordowej energii pochodzące z martwej gwiazdy zwanej pulsarem. Energia fotonów tego promieniowania sięga 20 teraelektronowoltów, czyli mniej więcej dziesięć bilionów razy więcej niż energia fotonów światła widzialnego. Jak donosi międzynarodowy zespół w czasopiśmie Nature Astronomy - obserwacja ta jest trudna do pogodzenia z teorią powstawania promieniowania gamma wysokich energii w pulsarach.

Tegoroczną Nagroda Nobla z dziedziny chemii przyznano Moungi'emu Bawendiemu, Louisowi Brusowi oraz Alexeiowi Ekimovowi za odkrycie i syntezę kropek kwantowych. O komentarz w kwestii decyzji Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk poprosiliśmy prof. Szczepana Zapotocznego z Zakładu Chemii Fizycznej i Elektrochemii Wydziału Chemii UJ.

Tegoroczną Nagrodę Nobla z dziedziny fizyki przyznano Pierre'owi Agostinowi, Ferencowi Krauszowi i Anne L'Huillier za opracowanie metod eksperymentalnych, które generują attosekundowe impulsy światła przeznaczone do badania dynamiki elektronów w materii. O komentarz w kwestii decyzji Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk poprosiliśmy prof. Jakuba Zakrzewskiego z Zakładu Optyki Atomowej oraz prof. Jakuba Prauznera-Bechcickiego z Zakładu Fizyki Nanostruktur i Nanotechnologii Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ.