W nocy z poniedziałku (19.01.26) na wtorek (20.01.26) niebo nad Polską rozświetliło się wielobarwnym światłem. To dość rzadkie w naszych szerokościach geograficznych zjawisko znane jako zorza polarna (łac. aurora borealis). Co o nim wiemy? Czy możemy liczyć na kolejny taki spektakl? Na te pytania odpowiada dr Elżbieta Kuligowska z Obserwatorium Astronomicznego UJ.

Algorytmy, prompty, chatboty, wirtualni asytenci, modele językowe, sieci neuronowe, generatywna AI – od trzech lat, dzięki narzędziom opartym o sztuczną inteligencję, nasza rzeczywistość i codzienność diametralnie się zmieniły. Dzisiaj trudno wyobrazić sobie aspektu naszego życia bez AI: praca, edukacja, nauka, komunikacja, kultura, relacje międzyludzkie itd. Pytanie, czy rozumiany, co tak naprawdę dzieje za pod powierzchnią narzędzi AI. Jakie są realne zagrożenia i wyzwania, ale również realne korzyści płynące z wprzężenia do naszego życia sztucznej inteligencji?

Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymali Susumu Kitagawa, Richard Robson i Omar M. Yaghi za opracowanie struktur metaloorganicznych. O komentarz poprosiliśmy prof. Dariusza Matogę z Wydziału Chemii UJ.

Nagrodę za odkrycie makroskopowego tunelowania kwantowego i kwantyzacji energii w obwodzie elektrycznym otrzymali John Clarke, Michel H. Devoret i John M. Martinis. Komentarz przy tej okazji przygotował prof. Józef Spałek z Instytutu Fizyki Teoretycznej UJ.

Rozpoczął się Tydzień Noblowski 2025. Przez cały tydzień Królewska Szwedzka Akademia Nauk, Instytut Karolinska, Akademia Szwedzka i Norweski Komitet Noblowski informują o wyłonieniu laureatów Nagrody Nobla w różnych dziedzinach. Podobnie jak w roku ubiegłym, każda z nagród komentowana jest przez specjalistów z Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy wyjaśniają sens poszczególnych odkryć, których dokonali zwycięscy naukowcy.