Całkowite zaćmienie Słońca 12 sierpnia 2026 roku będzie jednym z najciekawszych wydarzeń astronomicznych ostatnich dekad. Tego dnia Księżyc ustawi się pomiędzy Ziemią a Słońcem, częściowo zasłaniając jego tarczę. W Polsce będzie można obserwować bardzo głębokie zaćmienie częściowe tuż przed zachodem Słońca. Dr Elżbieta Kuligowska z Obserwatorium Astronomicznego UJ wyjaśnia, skąd się wzięło, na czym polega i jak bezpiecznie to zjawisko obserwować.

Miejskie trawniki to nie tylko element krajobrazu, lecz także ważne ogniwo obiegu materii i pierwiastków w ekosystemie miasta. Dr Michał Filipiak i dr Zuzanna Filipiak z Wydziału Biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego piszą o tym, jak częstotliwość koszenia zmienia chemiczny skład roślin, a tym samym wpływa na jakość pokarmu dostępnego dla owadów, ptaków i innych organizmów.

Od Wiednia i Budapesztu po Kraków, Brno i Koszyce — miejskie ringi były czymś więcej niż tylko nowymi arteriami komunikacyjnymi. Powstające na miejscu dawnych fortyfikacji stały się symbolem nowoczesności, przestrzenią reprezentacji i laboratorium miejskich przemian, które do dziś kształtują sposób, w jaki odczytujemy miasta Europy Środkowo-Wschodniej. O tym, jak ringi zmieniały urbanistyczny i społeczny krajobraz regionu, pisze dr Kamil Ruszała z Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Na początku czerwca 2026 r. Światowa Organizacja Meteorologiczna opublikowała kolejny, cokwartalny raport dotyczący zjawisk El Niño i La Niña. Przewiduje się, że warunki związane z El Niño zaczną się pojawiać w okresie od czerwca do sierpnia z prawdopodobieństwem 80%. Czy powinno nas to niepokoić? O prognozach pisze prof. Anita Bokwa z Zakładu Klimatologii UJ.

Jak często kosić trawnik, żeby było wygodnie i bezpiecznie dla ludzi, a jednocześnie przyjaźnie dla przyrody? Czy rzadsze koszenie oznacza większe ryzyko kleszczy? Odpowiedzi na te pytania przez ostatnie trzy lata poszukiwał interdyscyplinarny zespół Uniwersytetu Jagiellońskiego w badaniu "Kosić czy nie kosić?" realizowanym na terenie Kampusu 600-lecia Odnowienia UJ w ramach flagowego projektu Campus Living Lab. Useful Research HUB.

Antybiotyki to jeden z największych triumfów medycyny XX wieku. Problem polega na tym, że bakterie ewoluują - i coraz częściej robią to szybciej, niż jesteśmy w stanie reagować. Potrzebujemy nowej broni, aby skuteczniej walczyć. Jak się okazuje, natura już ją dla nas przygotowała. Wyniki badań z udziałem dr. hab. Rafała Mostowego, prof. UJ z Małopolskiego Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego ukazały się w czasopiśmie "PLOS".

Sztuczne światło nocne stało się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów współczesnego krajobrazu. Latarnie uliczne, iluminacje budynków i oświetlenie infrastruktury sprawiają, że noc w wielu miejscach świata przestaje być naprawdę ciemna. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że ten pozornie niegroźny element cywilizacji wywiera głęboki wpływ na organizmy żywe. Najnowsze prace międzynarodowych zespołów naukowców, w tym badaczek z UJ, ujawniają, że sztuczne światło nocne oddziałuje na ptaki na wielu poziomach.

Cyfrowa fotografia i internetowe obrazy od ponad trzech dekad opierają się na standardzie JPEG. Dziś jego miejsce stopniowo zajmuje nowa generacja kompresji, czyli JPEG XL. Jednym z kluczowych elementów tej technologii jest algorytm kodowania entropijnego ANS, opracowany przez dr. Jarosława Dudę z Wydziału Matematyki i Informatyki UJ. „Kodowanie z UJ” stało się częścią międzynarodowego standardu, który współtworzy współczesną infrastrukturę przetwarzania obrazu.