Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Badania

Badania

Jeżeli chcesz dowiedzieć się, jakie badania prowadzą naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, zajrzyj na stronę:

- Wizytówki naukowe wydziałów i jednostek pozawydziałowych, zestawienie najważniejszych dziedzin i projektów badawczych, sylwetki naukowców i opis naukowych osiągnięć. Dostępna także wersja angielska.

- Projektor Jagielloński - popularnonaukowe artykuły o wybranych projektach badawczych z UJ - migawki z naukowego Uniwersytetu, dotyczące różnorodnych projektów: od humanistycznych po przyrodnicze i matematyczne. Na stronie dwie edycje Projektora, a także wersja angielska (Science Projector z 2014 roku).

- Wywiady z naukowcami - zbiór 37 rozmów z badaczami zatytułowany "Z naukowcami o nauce" (2016) przynosi dużą dawkę emocji, pasji, trudności, chwil sukcesu i chwil porażek, komentarzy, sugestii i inspiracji. A wszystko to z nauką na pierwszym planie!

Więcej o nauce?! Dołącz do profilu strony. www NAUKA.uj.edu.pl na Facebooku 

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Szczegółowo o badaniach

Czy Wszechświat jest komputerem kwantowym?

Każdą informację, z jaką każdego dnia się stykamy, da się sprowadzić do ciągu dwóch różnych symboli - 0 i 1. W ciągłych metamorfozach informacji wspierają ją komputery, będące w stanie w pewnym sensie za pomocą ciągu zer i jedynek "przeliczać rzeczywistość". Jednakże taka reprezentacja informacji zupełnie nie radzi sobie w mikroświecie, rządzonym przez prawa mechaniki kwantowej. Aby symulować rzeczywistość kwantową, trzeba sięgnąć po coś więcej, niż klasyczną maszynę - komputer kwantowy. O komputerach kwantowych, policzalności Wszechświata i o tym, czy nasza rzeczywistość to prawda, czy może tylko symulacja pisze dr hab. Jakub Mielczarek z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ.
więcej o Czy Wszechświat jest komputerem kwantowym?

Pogoda kosmiczna na Ziemi

Pogoda kosmiczna na Ziemi uzależniona jest głównie od burz magnetycznych i emisji energetycznych cząstek, w obu przypadkach wywoływanych przez silnie przyśpieszone strumienie słonecznych protonów i jonów. Takie rozpędzone do znacznych prędkości przepływy plazmy nazywane są strumieniami cząstek wysokoenergetycznych (ang. Solar Energetic Particles, SEP). Sama ich emisja może być efektem dwóch różnych zjawisk: rekoneksji, czyli nagłych zmian geometrii słonecznych pól magnetycznych, obserwowanych ostatecznie w postaci rozbłysków słonecznych, lub bardziej powolnych wyrzutów cząstek energetycznych związanych z ich przyśpieszaniem w silnych falach uderzeniowych (szokach) towarzyszących koronalnym wyrzutom masy.
więcej o Pogoda kosmiczna na Ziemi

Czym żywili się nasi przodkowie? Wyniki badań nad przeszłymi dietami

Jak wyglądała dieta społeczności ludzkich, zamieszkujących ziemie polskie w epoce neolitu oraz w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza? Odpowiedzi na to pytanie udziela analiza izotopów węgla i azotu w kościach i szczątkach roślin uprawnych. Badania izotopowe nad przeszłymi dietami prowadzone są przez liczne grupy badawcze oraz instytucje naukowe, w tym także przez zespół naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego. O tym, czym żywili się nasi przodkowie, pisze dziś prof. Marek Nowak z Instytutu Archeologii UJ.
więcej o Czym żywili się nasi przodkowie? Wyniki badań nad przeszłymi dietami

Efekt (braku) kosiarki

Zmiany klimatyczne to już nie tylko zaawansowane modele i przewidywania naukowców. To zespół zjawisk, których skutki zaczynamy odczuwać na własnej skórze. Grozi nam m.in. postępująca utrata bioróżnorodności oraz klęski suszy spowodowane wzrostem temperatury powietrza i zmianami w cykliczności opadów. W obliczu tych zagrożeń niezbędne jest podjęcie natychmiastowych działań. Zmiany są globalne, jednak przeciwdziałać możemy im również lokalnie. Jednym z takich działań jest zmiana podejścia do koszenia trawników i tym zagadnieniem zajęły się dr Joanna Kajzer-Bonk i dr Justyna Kierat z Wydziału Biologii UJ.
więcej o Efekt (braku) kosiarki

Odkrycie wysokoenergetycznego promieniowania gamma z dżetu w aktywnej galaktyce Centaurus A

W czasopiśmie „Nature” ukazała się praca badaczy z międzynarodowego obserwatorium H.E.S.S. (w tym zespołu z Obserwatorium Astronomicznego UJ), prezentująca odkrycie wysokoenergetycznej emisji gamma z relatywistycznej strugi, "dżetu", bliskiej aktywnej galaktyki Centaurus A ("Cen A"). Wykorzystując w sumie 202 godziny obserwacji (to odpowiada około 1/6 całego czasu obserwacyjnego w ciągu roku!) stwierdzono, że znana już wcześniej emisja wysokoenergetycznego promieniowania gamma z tego obiektu pochodzi nie tylko z okolicy znajdującej się w jego centrum supermasywnej czarnej dziury, ale rozciąga się również wzdłuż dżetu, na tysiące lat świetlnych w głąb badanej galaktyki.
więcej o Odkrycie wysokoenergetycznego promieniowania gamma z dżetu w aktywnej galaktyce Centaurus A

Deszczowy czerwiec 2020, czyli co z tym latem?

Pogoda w czerwcu nie rozpieszcza – deszcze, chłodny wiatr i ciągłe zachmurzenie niejednego zmuszają do założenia ciepłego swetra albo włączenia chociaż na chwilę ogrzewania w domu. Co się dzieje z warunkami atmosferycznymi? Dlaczego początek lata 2020 tak różni się od naszych oczekiwań? W jaki sposób powiązać te fakty z suszą i zmianami klimatycznymi? Na wszystkie te pytania odpowiadają prof. Anita Bokwa i prof. Zbigniew Ustrnul z Zakładu Klimatologii Wydziału Geografii i Geologii UJ.
więcej o Deszczowy czerwiec 2020, czyli co z tym latem?

Zniszczenie krakowskiego balonu widokowego [13.06.20] – komentarz eksperta

Wczesnym wieczorem w sobotę 13. czerwca słynny krakowski balon widokowy w ciągu kilku sekund został doszczętnie zniszczony. Powodem tego niefortunnego wypadku była nagła zmiana warunków atmosferycznych, która w ciągu kilku minut piękną letnią aurę zamieniła w niebezpieczną nawałnicę. Co ciekawe, wszystko działo się tylko na niewielkim fragmencie nad częścią Dębnik. O tym, co tak naprawdę zdarzyło się tamtejszego wieczora i jakie zjawisko odpowiada za zniszczenie balonu pisze prof. Dorota Matuszko z Zakładu Klimatologii Wydziału Geografii i Geologii UJ.
więcej o Zniszczenie krakowskiego balonu widokowego [13.06.20] – komentarz eksperta