W marcowym odcinku podcastu Przystanek #misjaUJ gościliśmy dr. Marcina Fatalskiego z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ. Amerykanista opowiadał o pierwszych tygodniach drugiej kadencji Donalda Trumpa. Czy w tym szaleństwie jest metoda? Analitycy i publicyści zadają sobie to pytanie, obserwując pierwsze tygodnie po zaprzysiężeniu 47. prezydenta w historii Stanów Zjednoczonych.

Czy roboty mogą odczuwać cierpienie? Czy prawo karne i nasze pojęcia z zakresu etyki i filozofii powinny być przystosowane do rozwoju AI i robotów? Co o rozwój robotów i AI mówi o nas samych? O rozwoju sztucznej inteligencji mówił w lutowym odcinku podcastu dr hab. Kamil Mamak z Katedry Prawa Karnego UJ.

Piętnaście książek nominowano w tegorocznej, dziesiątej edycji konkursu na najlepszą książkę popularnonaukową wydaną w Polsce w 2024 roku - Mądra Książka Roku. Lista obejmuje zarówno pozycje dla dorosłych, jak i dla dzieci. Na liście nominowanych pozycji znajdują się książki polskojęzyczne oraz tłumaczenia książek wydanych w USA, Wielkiej Brytanii, Belgii i Australii. Laureatów konkursu poznamy w maju.

W pierwszym w 2025 roku odcinku podcastu popularnonaukowego Przystanek #misjaUJ gościła prawniczka i internacjonalistka, prof. Brygida Kuźniak z Katedry Prawa Międzynarodowego UJ. Badaczka opowiadała o tym, jak na przestrzeni wieków kształtowała się koncepcja ścigania i karania zbrodni międzynarodowych, jaką rolę w ewolucji podejścia do karania zbrodniarzy odegrali Polacy. W rozmowie poruszone zostały również tematy bieżącej działalności Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze i systemie wartości, na którym opiera się jego działanie.

Przeszczepienie szpiku kostnego jest jednym z kluczowych elementów terapii stosowanej w leczeniu nowotworów krwi, takich jak białaczki czy chłoniaki. Procedura ta, choć skuteczna, wymaga skomplikowanego i agresywnego przygotowania biorcy, zwanego kondycjonowaniem. Niestety jest to proces agresywny, opierający się na chemioterapii lub radioterapii jonizującej, który niesie za sobą poważne skutki uboczne, w tym uszkodzenie tzw. niszy śródbłonkowej w szpiku kostnym.

Na Uniwersytecie Jagiellońskim trwają prace nad rozwojem specjalistycznych modeli wsparcia dla różnych grup zawodowych w celu przeciwdziałania uzależnieniom, samobójstwom i zachowaniom ryzykownym. Inicjatywa bazuje na wynikach badań naukowych.

Praca górnika wiąże się z wieloma wyzwaniami. W kopalnianych wyrobiskach panują trudne warunki - wysoka temperatura, wilgotność, hałas. Istnieje także ryzyko wybuchu gromadzącego się tam metanu, który zatem należy usuwać spod ziemi. Pomimo wielu nowoczesnych zabezpieczeń uwalnianie się metanu pozostaje jednym z kluczowych problemów dla branży górniczej, szczególnie w obliczu planowanego nowego rozporządzenia unijnego praktycznie zakazującego jego emisji do atmosfery.

Dzięki wspólnemu wysiłkowi setek ochotników i pracy wykonanej przez naukowców z polsko-duńskiego zespołu badawczego zmapowana została fauna niesporczaków w całej Danii. Artykuł na ten temat, którego współautorem jest dr Piotr Gąsiorek z Zakładu Ewolucji Bezkręgowców Wydziału Biologii UJ ukazał się właśnie na łamach czasopisma "Frontiers in Zoology". Dzięki tej pracy nastąpił prawie czterokrotny wzrost poznanej liczby gatunków niesporczaków występujących w Danii, przy czym dziewięć z nich nie było wcześniej znanych nauce.