Trwa wiosna, która sprzyja możliwości spotkania się "oko w oko" z wieloma różnymi zwierzętami. W tym także i ze żmijami, o których często mówi się o tej porze roku. W jaki sposób reagować w sytuacji trafienia na tego groźnie wyglądającego gada? Czy żmija na nas czyha? Jakie zagrożenie stwarza i jak radzić sobie z taką bezpośrednią interakcją? Te i inne kwestie porusza dr Stanisław Bury z Zakładu Anatomii Porównawczej na Wydziale Biologii UJ.

W czwartek, 20 maja, w trakcie Festival Copernicus, odbyła się szósta gala finałowa konkursu Mądra Książka Roku. Dwie główne nagrody powędrowały do autorów książek "Wynalezienie Europy Wschodniej. Mapa cywilizacji w dobie Oświecenia" Larry’ego Wolffa oraz "Miasto Potwór" Joanny Guszty.

Szacowana liczba zwierząt hodowlanych na świecie w 2018 roku była około cztery razy większa niż liczba ludzi i wynosiła (nie licząc ryb i innych zwierząt wodnych) 30,6 mld. Szacuje się, że około 60% całej biomasy ssaków na Ziemi to zwierzęta hodowane dla ludzkich potrzeb, a ptaki hodowlane stanowią 70% wszystkich ptaków. O konsekwencjach utrzymywania przemysłowych hodowli zwierząt pisze dr hab. Barbara Niedźwiedzka z Instytutu Zdrowia Publicznego CM UJ.

W momencie kiedy cały świat czeka w napięciu na efekty działania skonstruowanych w niespełna rok kilku preparatów szczepionek przeciwko COVID-19, pojawia się informacja, która elektryzuje opinię publiczną. Dlaczego wiadomość o nowej szczepionce przeciwko znanej od wieków i występującej tylko w wybranych regionach świata chorobie, jest tak ekscytująca? Odpowiedzi na to pytanie udziela dr Dominika Salamon z Zakład Molekularnej Mikrobiologii Medycznej UJ CM.

O pierwszych dniach po katastrofie w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej i ukrywaniu przed światem tego, co wydarzyło się 26 kwietnia 1986 roku i reakcji polskich władz pisze dr Paweł Sekuła z Katedry Ukrainoznawstwa UJ.

Badania mechanizmów fotosyntezy prowadzone są od wielu lat. Ten niezwykły proces pomaga roślinom wykorzystywać energię słoneczną na masową skalę, dlatego też naukowcy przyglądają mu się z wielkim zainteresowaniem. Do tej pory jednak pewne reakcje chemiczne, warunkujące zaistnienie fotosyntezy pozostawały nieznane. Nowe badania przeprowadzone przez grupę badaczy, w której skład wchodzą także naukowcy z UJ rzucają jednak nowe światło na ten temat. Opowiada o nich dr Michał Gabruk z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii UJ.

Jedną z podstawowych cech życia na różnych poziomach organizacji biologicznej jest konieczność bilansowania energii i materii. Rzut oka na sieć troficzną w najbliższej okolicy, ot choćby na trawniku przed domem, uwidacznia jak mocno ta cecha łączy organizmy ze sobą nawzajem i ze środowiskiem. O tym, jaki ma to związek z dzikimi pszczołami opowiada dr Michał Filipiak z Instytutu Nauk o Środowisku UJ.

Międzynarodowy zespół astronomów, w którego składzie znajdują się także naukowcy z Polski, opublikował najdokładniejszą w historii mapę Wszechświata w zakresie niskich częstotliwości radiowych, używając europejskiej sieci odbiorników LOFAR. Aby tego dokonać obserwowano wielokrotnie te same obszary nieba, by móc je następnie połączyć w jeden obraz o bardzo długiej ekspozycji. Dzięki temu na obrazie wykryto słabe poświaty radiowe od gwiazd, które eksplodowały jako supernowe w dziesiątkach tysięcy galaktyk, rozmieszczonych aż po najdalsze rejony Wszechświata.