W świecie pełnym dzikiej przyrody coraz częściej mówi się o „nadmiarze” dużych zwierząt - dzików, jeleni czy wilków. Tymczasem, małe populacje tych gatunków są poważnie zagrożone wymieraniem. O tym, że redukcja liczebności dzikich zwierząt to nie tylko kwestia etyki, lecz także realne ryzyko genetyczne pisze prof. Wiesław Babik z Instytutu Nauk o Środowisku Wydziału Biologii UJ.

We wtorek 28 października w Jamajkę – wyspa i państwo na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli, położone na południe od Kuby i na zachód od Haiti – uderzył huragan Melissa. O komentarz w tej sprawie poprosiliśmy dr hab. Anitę Bokwę, prof. UJ z Zakładu Klimatologii UJ, dyrektor Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ.

Międzynarodowy zespół naukowców, którego częścią jest dr hab. Anna Ziomkiewicz-Wichary, prof. UJ z Instytutu Zoologii i Badań Biomedycznych UJ, odkrył, że negatywne doświadczenia z dzieciństwa u matek (ACE) mogą wpływać na skład mleka kobiecego, a tym samym na rozwój temperamentu ich dzieci. Wyniki badania opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Translational Psychiatry.

Decyzja o przyznaniu Pokojowej Nagrody Nobla w 2025 r. Marii Corinie Machado, liderce opozycji w Wenezueli i działaczce na rzecz demokracji, ma znaczenie wykraczające daleko poza granice Ameryki Łacińskiej. To wyróżnienie dla kobiety, która od dwóch dekad prowadzi pokojową walkę z autorytaryzmem i stała się symbolem obrony wartości demokratycznych w czasach ich globalnego osłabienia - komentuje dr Katarzyna Górska z Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ.

Węgier László Krasznahorkai został tegorocznym laureatem Literackiej Nagrody Nobla – to wielkie wyróżnienie dla całej literatury węgierskiej. Autora doceniono „za fascynującą i wizjonerską twórczość, która w obliczu apokaliptycznego terroru potwierdza siłę sztuki”. Wybór komentują dr Patricia Pászt oraz dr hab. László Nagy, prof. UJ z Wydziału Filologicznego UJ.

Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymali Susumu Kitagawa, Richard Robson i Omar M. Yaghi za opracowanie struktur metaloorganicznych. O komentarz poprosiliśmy prof. Dariusza Matogę z Wydziału Chemii UJ.

Nagrodę za odkrycie makroskopowego tunelowania kwantowego i kwantyzacji energii w obwodzie elektrycznym otrzymali John Clarke, Michel H. Devoret i John M. Martinis. Komentarz przy tej okazji przygotował prof. Józef Spałek z Instytutu Fizyki Teoretycznej UJ.

Od dwóch lat Strefa Gazy znajduje się w centrum jednego z najkrwawszych i najbardziej złożonych konfliktów XXI wieku. Z jednej strony naloty, blokady i ofensywy wojskowe Izraela, z drugiej – działania Hamasu i dramat cywilów uwięzionych pomiędzy polityką a wojną. Liczby są porażające: dziesiątki tysięcy zabitych Palestyńczyków, tysiące rannych, ogromne zniszczenia infrastruktury. Tymczasem w Izraelu wciąż żywe jest doświadczenie brutalnego ataku Hamasu z 2023 roku.