Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Nauki ścisłe

Nawigacja okruszkowa Nawigacja okruszkowa

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Zniszczenie krakowskiego balonu widokowego [13.06.20] – komentarz eksperta

Zniszczenie krakowskiego balonu widokowego [13.06.20] – komentarz eksperta

Wczesnym wieczorem w sobotę 13. czerwca słynny krakowski balon widokowy w ciągu kilku sekund został doszczętnie zniszczony. Powodem tego niefortunnego wypadku była nagła zmiana warunków atmosferycznych, która w ciągu kilku minut piękną letnią aurę zamieniła w niebezpieczną nawałnicę. Co ciekawe, wszystko działo się tylko na niewielkim fragmencie nad częścią Dębnik. O tym, co tak naprawdę zdarzyło się tamtejszego wieczora i jakie zjawisko odpowiada za zniszczenie balonu pisze prof. Dorota Matuszko z Zakładu Klimatologii Wydziału Geografii i Geologii UJ.

Zniszczenie krakowskiego balonu widokowego było spowodowane silnym prądem zstępującym towarzyszącym chmurze burzowej Cumulonimbus (zjawisko downburst). W takiej chmurze występują pionowe prądy powietrzne, które odpowiadają zarówno za wznoszenie ciepłego i wilgotnego powietrza, jak i jego opadanie w postaci wyraźnie chłodniejszego strumienia.

W początkowym etapie rozwoju chmury Cumulonimbus występuje tylko prąd wstępujący. W dojrzałej fazie chmury burzowej, obok ruchów wstępujących, pojawiają się prądy zstępujące. W warunkach znacznej dynamiki troposfery oraz głębokiego wymieszania warstw niestabilnego powietrza występują dogodne warunki do formowania silnych prądów zstępujących, które nieraz pod postacią "bomb opadowych" z dużą siłą uderzają w powierzchnię ziemi, szybko "rozpływając" się na boki. Dynamiczny pęd powietrza objawia się występowaniem zarówno ulewnych opadów deszczu oraz gradu, jak i silnych, czasem wręcz niszczycielskich porywów wiatru, których prędkość może przekraczać nawet 120-170 km/h. Czasami tego typu zjawiska występują bez opadów atmosferycznych (tzw. dry downburst). Prąd zstępujący (downburst) o zasięgu oddziaływania nie większym niż 4 km to microburst

Należy zaznaczyć, że zjawiska downburst nie mają nic wspólnego z trąbami powietrznymi. Chmura Cumulonimbus jest rozbudowana pionowo i zasięg  jej oddziaływania jest lokalny. Na fotografiach i zdjęciach radarowych z 13. czerwca Cumulonibus znajdował się nad centrum Krakowa, a nad pozostałymi dzielnicami w tym samym czasie świeciło słońce. Zatem zniszczenie balonu było spowodowane zjawiskiem microburst, który towarzyszy chmurze Cumulonimbus. Więcej o tej chmurze i innych warto przeczytać w mojej książce.

 

Dr hab. Dorota Matuszko, prof. UJ
Zakład Klimatologii
Wydział Geografii i Geologii UJ

 

----

Grafiki: 
Miniatura na górze - autor Marek Nakoneczny, data: 13.06.2020 
W tekście: powyżej - YouTube (zrzut ekranu), poniżej - schemat obrazujący zjawisko microburst

 

Polecamy również
Najdokładniejsze w historii obrazy młodego Wszechświata
Najdokładniejsze w historii obrazy młodego Wszechświata
Nobel 2020 z chemii za nożyczki genetyczne
Nobel 2020 z chemii za nożyczki genetyczne
Nobel z fizyki 2020: Czarne dziury i tajemnicze centrum Drogi Mlecznej
Nobel z fizyki 2020: Czarne dziury i tajemnicze centrum Drogi Mlecznej
Teoria kontra obserwacje rozbłysków gamma: narodziny nowych świec standardowych
Teoria kontra obserwacje rozbłysków gamma: narodziny nowych świec standardowych